در حال باز کردن صفحه
▪️ بیانیه تهران؛ بازخوانی یک تجربه تاریخی ✍️ مسعود براتی|بخش اول
▫️ اخیرا نکاتی درباره بیانیه تهران مطرح شد که به وضوح از روی کم اطلاعی بود. اما این فرصتی است برای بازخوانی تاریخ؛ چراکه به تعبیر امام شهیدمان، مهمترین دلیل، تجربه است و بازخوانی این تجربیات به آینده کمک میکند. موضوع به بهار ۸۹، اردیبهشتماه، بازمیگردد و شاید خیلیها اطلاع نداشته باشند؛ کمی وقت گذاشتن و مطالعه کردن لازم دارد. ابتد فضای بهار ۱۳۸۹ را مرور کنیم. * فضای بهار ۸۹*
▫️ در سال ۸۸، پس از اینکه ۸۵ درصد مردم در انتخاباتی با فضای بهشدت رقابتی شرکت کردند و کسی نمیتوانست نتیجه را پیشبینی کند، به خاطر خیانت، کمعقلی و سودای قدرت جریانی از بخشی از جریانهای سیاسی ایران — که در رأسش میرحسین موسوی، فتنهگر اعظم، قرار داشت — کشور دچار فتنهای هشتماهه شد. این فتنه فضای کشور را بسیار ملتهب کرد و چهره بینالمللی آن را خدشهدار ساخت.
▫️ همین عامل باعث شد آمریکا چرخش تاکتیکی در قبال ایران بدهد و به سمت سیاست فشار حداکثری حرکت کند. البته در آن مقطع به این نام شناخته نمیشد؛ به نام «تحریمهای فلجکننده» شناخته میشد. این حرکت در پاییز ۸۸ آغاز شد، زمانی که اوباما به وزارت خارجه و نماینده آمریکا در سازمان ملل دستور داد به دنبال افزایش فشار بر ایران باشد. (reuters.com/article/newsOne/idUS…) تحلیل آنها از وضعیت داخلی ایران — با توجه به فتنهای که رخ داد، مدت طولانی آن و التهاب خیابانهای تهران خصوصاً — این بود که میتوانند با فشار بر ایران شکاف اجتماعی را افزایش بدهند و کاری کنند که ایران سر میز مذاکره بیاید و امتیاز مورد نظر آنها را بدهد.
▫️ آمریکاییها در این فرایند دو سطح طراحی داشتند: در سطح بینالملل با پیگیری یک قطعنامه علیه ایران و در سطح داخل با قانون جامع تحریم ایران در کنگره آمریکا. هیلاری کلینتون در خاطراتش میگوید وقتی کنگره در حال نهایی کردن قانون بود، ما به کنگره گفتیم صبر کنید؛ چرا که در حال پیگیری قطعنامهای در شورای امنیت سازمان ملل هستیم. صبر کنید که آن قطعنامه صادر شود تا مشروعیت بینالمللی بیشتری ایجاد شود.
▫️ آمریکا از آذر ۸۸ جریان صدور قطعنامهای علیه ایران را در سازمان ملل پیش برد. اردیبهشت ۸۹ زمانی بود که این تلاشها آشکار شده بود. مهمترین تکیه آمریکا چهره تخریب شده بینالمللی ایران بود که به واسطه فتنه ۸۸ رقم خورد؛ حتی نامهنگاریهایی که از داخل ایران برخی چهرهها و گروههای سیاسی به خارجیها انجام میدادند که باید ایران را تحریم کنید. ما تجربیات این را در ۱۴۰۱ بسیار عیانتر و با نمونههای بیشتر مشاهده کردیم. همان زمان هم بودند آنهایی که درخواست فشار بیشتر از فضای بینالمللی را داشتند تا دولت و حاکمیت ایران تحت فشار حاضر باشد امتیاز بدهد.
سوخت ۲۰ درصد، نیاز واقعی ایران
▫️ در آن شرایط، ایران یک مسئله واقعی در حوزه هستهای داشت: سوخت ۲۰ درصد رآکتور تحقیقاتی تهران نزدیک به اتمام بود. لذا ایران برای حفظ فرایندی که تولید رادیوداروها وابسته به آن بود، به آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام نیاز کرد تا سوخت ۲۰ درصد خریداری کند. آمریکاییها از این اعلام نیاز طمع کردند که بازیای علیه ایران طراحی کنند، امتیازهایی به دست بیاورند و امتیازهایی از ایران بگیرند.
▫️ به تعبیری، این بازی به این صورت انجام شد که اوباما نامهنگاری کرد به دو تن از سران کشورهای آن زمان یعنی لولا داسیلوا، رئیسجمهور برزیل که روابط خوبی با ایران داشت، و اردوغان در ترکیه که او هم روابط خوبی با ایران داشت. در این نامهها این دو کشور را تشویق کرده بودند که بروند با ایران صحبت کنند و در یک تفاهم، ایران را برای تبادل مواد غنیشده و ورود به یک معامله تعقیب کنند.
▫️ مشخص شد اصل ایده و هدف آمریکا این بود که ترکیه و برزیل — دو عضو غیردائم شورای امنیت در آن مقطع — را برای دادن رأی علیه ایران همراه کند؛ یعنی قطعنامهای در حال پختوپز بود و آمریکا احتمال میداد که این دو کشور همراهی نکنند و نتواند با اجماع قطعنامه را به تصویب برساند. آمریکاییها اینگونه طراحی کرده بودند که اینها میروند ایران، دچار بنبست میشوند و بعد مجاب میشوند علیه ایران و همراه با آمریکا و کشورهای اروپایی رأی بدهند.
هنوز پاسخی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید.